Choiva

I.

Chovía. Na galería, un enxame de bágoas pingaban o sobrado mentres el sacaba o vaso de whisky baixo a guillotina da xanela, poñéndoo a mollar e mollar.

- ‘Choiva número seis’ -díxome chiscando un ollo- ‘perfecta para unha copiña’.

Whisky con choiva. Sacou o peito pola fiestra, e respirou a humidade fondal da orballada, coma o mascarón dunha nao senlleira, durmida e acristalada.

- ‘Apunta, número seis’ -repetiu, tragando de socato, entre grolo e grolo, unha pastilla branca- ‘número seis’.

 

II.

Moitos anos atrás aprendérame nos misterios da vida. Recordo chegar eu ferido a casa, baixo a choiva, despois de loitar cuns buzacos na escola; entrando pola porta xa tiña descontados os berros da miña nai e aforrada a fame da cea que non tomaría. E mentres choraba na habitación, el entrou dondamente, abriu a xanela e contoume con dozura a historia das sete choivas.

-‘Mira’ -falaba moi baixiño- ‘esta de hoxe é a número un, que é unha choiva moza e algareira. Ten unha cadencia forte… vertical, persistente, cunha melodía moi característica, con gotas de moito repenique e cantareiras’.

Saquei a cabeza pola ventana.

- ‘A número un cheira a terra aberta, a verme e lama’ -continuou. Sentín a auga na cara, o recendo a pedra e monte novo, e sentinme estrañamente agarimado.

Naquela noite que rosmaba a primeira loita e a primeira derrota, foi el quen me trouxo a estrafalaria solidariedade da choiva, cando non tiña outra coa que contar. Cantas outras veces tentoume a señardade, a choiva número un veu sempre no meu rescate.

 

III.

-‘Ti, que te levas ben co vello’ -dixéronme un día- ‘pregúntalle que carallo son esas pastillas que está a tomar. O médico di que non ten cousa mala ningunha, así que xa lle podes preguntar que toma, que non o quere dicir a ninguén’.

Recordo que era Noiteboa; estabamos sentados na mesa, xa nos postres, cando veu tocarme o ombro.

- ‘Ven comigo’.

Baixando pola escaleira preguntoume cantos anos tiña; contesteille que dezasete.

- ‘Entón non hai problema’ -dixo sorrindo.

Puñémonos os abrigos e corrimos baixo a choiva cara o alpendre. Sentamos nun poio e deume un pitillo coa solemnidade de quen inaugura unha nova idade. Rasgou o chisqueiro e comezou a falar.

- ‘De todas as choivas, meu rapaz, teño debilidade por esta; velaí un bo exemplo desta número dous, é moi especial… Atende, non oes? Escoita a voz da auga no vento, o estrondo que se oe aló no fondo, no alto da treboada. Mira como cae, fíxate no manto…’.

O vento zoaba en pura anarquía, facendo rebulir fachos cruzados de choiva, coma foulas invitando a bailar, coma un encaixe de Camariñas fendido, tremulando coma velas rachadas dun galeón pantasma.

- ‘Non é triste esta choiva’ -acertei a dicir.

Apertoume polo brazo e fíxome un xesto coa boca, no que termaba o pitillo, como querendo dicirme que si, que eu ía aprendendo cousas importantes. Saín un pouco a mollarme os pes e respirei, e cheiraba a festa, a pel queimada, a viño e a cigarro. A arroiada traíame o fume da lareira acesa, o sabor do porco, relampo de muxicas da grella, ecos de pandereiteiras. Auga de vento dirixía cara min sabores antergos, lembranza de ausentes, nostalxias a contrafío… Auga de vento, cando non teña futuro, soñareino no teu colo.

- ‘Esta choiva… moitos recordos…’ -dixen, regresando ao pendello. Xa daquela tiña problemas con verbos.

- ‘Pois acariña os teus recordos’ -noteille unha certa ironía, pero non era ironía; unha certa gravidade agochada detrás dun tono lixeiro- ‘non te permitas esquecer, escoitas? Protexe as túas lembranzas, que non paga a pena vivir sen elas’ -sacou unha pastilla do peto e tomouna.

- ‘E esa pastilla?’ -din por preguntar.

- ‘Non é nada. É para a memoria, xa sabes. Pero vaiamos dentro que estarán a agardar por nos’ -rematou, botándose a correr cara a casa.

 

IV.

Anos despois, pasou aquilo. Ben podía non estar eu na casa pero, por desgracia, resultou que estaba. Baixei á cociña e atopei a porta pechada. Quixen entrar, mais alguén a trababa, berrando.

- ‘Non saes de aquí, bardallán’.

A escena parecía sacada dun conto de terror máis ben triste. Petei con forza e ao cabo abríronme.

- ‘Fálalle ti, que este vello non me atende. Quero que me dea as pastillas’.

Dende o fondo da cociña, medio atrincheirado no foxo da bilbaína, chegou a resposta:

- ‘Pero que lle importará a esta se tomo ou deixo de tomar!’ -dixo, termando na man un bote con píldoriñas brancas.

- ‘Quen chas deu?’

- ‘Non che importa’.

Tratei de calmar os ánimos, pero era imposible.

- ‘Por favor, que non tendes quince anos. Non fagades disto unha parvadeira. Apenas son pastillas para a memoria, non teñen mal ningún’.

- ‘A memoria? E que problema terá este coa memoria, se sabe onde naceu o demo. Que mas dea a min, que non sei onde deixo as cousas… Este home é un mentireiro’.

- ‘Que saberás ti’ -contestou dende o seu refuxio-. ‘Claro que teño boa memoria, non coma ti, e grazas a estas pastillas tereina sempre, oes?; pero vós non entenderiades nada’.

Berrando a súa resposta, encamiñouse á porta. Quixo sair pero foi agarrado con forza.

- ‘As pastillas, dame as pastillas’.

Fixeron presa un no outro, adoecidos, desgarbados, como sen saber que facer, querendo ceibarse, querendo agarrar, coma nunha danza silandeira e ríspeta, fachendosa e ridícula. Despois dun xesto brusco, os contendentes se separaron con violencia mentres unha choiva de pastillas, coma pérolas desengarzadas, cairon ao chan con estrépito. Ficaron así os dous, coa mirada baixa, seguindo con alarma, con medo, con resignación, o rumbo das pastillas por entre as baldosas. Finalmente, o derrotado, mirando cara mín, dixo:

- ‘Tanto me ten, teño centos de pastillas coma estas’. Mirando para o seu contendente, continuou: -‘non te volvas meter na miña vida’.

Saiu da cociña, e ao cabo escoitamos a porta da casa pechar con estrépito. Corrín tras el. Era un día de primavera, brillante e chuviñento, cunha néboa de orballo rodeando todo. Alcanceino mentres baixaba con paso firme camiño do río. Púxenme ao seu carón, como se soubera onde iamos. Tentei abrir o paraugas que con urxencia tomara na eira.

- ‘Perde coidado, iso non sirve’.

Tiña boa razón; o paraugas non valía de nada diante daquela choiva que non caía; simplemente estaba aí, suspendida, inerme no aire, agardando unha raiola para voar. Dende entón, moitas vegadas revisitei a esta choiviña que se che pon á altura, que convirte a atmósfera en algo mesto e refulxente. Baixamos a ponte, continuamos polo camiño do esteiro e, pola costa, regresamos a casa, sen falar, respirando auga, camiñando dentro dunha nube, inmersos nun orballo que estaba, literalmente, en todas partes. De regreso á casa, pingados coma pitiños, parecía ter recobrado o ánimo.

- ‘Apunta rapaz, choiva número tres’.

Semanas despois daquela paseata chamei a un vello amigo e quedamos a tomar algo. Nas despedidas, saquei do peto unha pastilla, unha daquelas que recollera do chan da cociña, e dinlla.

- ‘Quería pedirte un favor…’.

Asinteu coa cabeza e non dixo máis nada.

 

V.

-‘O máis importante é non esquecer onde están os baixíos’ -adoitaba dicir cando marchabamos de pesca á entrada da ría-. ‘Alá, chegando a Espasante, hai que andar con ollo; nunca vaias coa crecida máis alá de Pena Furada. Non o esquezas’.

Foi naquela barca, mentres sentabamos baixo coberta a poner miñocas nos anzois, onde me presentou á choiva mareira, a súa compañeira número catro, a maxestuosa, fermosa, seductora e inútil choiva do mar.

Moitas veces tiven que sair baixo aquela cortiña de auga a termar das canas, a desliar os nós dos cabos, e topábame axogueteado polo brisa burleira da choiva salgada, azoutado na cara por gotas que se me cravaban na pel coma alfinetes xeados. A choiva bramaba ás portas dos meus cinco sentidos cun sabor a alga fresca, a maroma mollada, a xurelo secado ao sol. Todo o universo era auga; apenas un lixeiro matiz molecular permitía á lancha aboiar sobre un mar de auga salgado e navegar baixo outro mar de auga doce, que nos caía por riba dende as alturas mentres eramos abaneados por un mar de vento que semellaba querer algo de nós. A choiva agardaba a nosa resposta e eu aceptaba a invitación para a loita, e mergullábame feliz naquela paisaxe de auga, braceando, arrebatado pola manga, gritándolle ao meu capitán no medio da batalla que termara do timón, que gañaríamos o envite. Aquela choiva convertiume en auga.

 

VI.

- ‘Supoño que non me dirás quen as toma’.

Foi a súa primeira frase, antes incluso de pedir algo ao camareiro.

- ‘Non podo’ -contesteille.

- ‘Pois deberías. Isto é grave’.

Pediu un café; eu non quixen tomar nada, non gusto nada do café fóra da casa. Nada me apetecía aquela mañán escura. Deben facer este café con bosta de chapapote, pensei, ou algunha merdallada industrial porque, non sei, é intragable, non sendo que lle botes tres montes de azucre e un regato de caña. Pensaba no café, non sei, para non preguntar por aquel outro tema, pero foi inevitable.

- ‘Quen estea a tomar isto, está gravemente enfermo’.

- ‘Como de grave? Pero de verdade podes tomar ese café?’

Afora comezou a chover. Era a choiva negra, a número cinco.

- ‘Analicei a pastilla que me deches. Os resultados non me deron ningunha referencia significativa ata que din coa composición exacta. É moi estraño. O único contido terapéutico desta pastilla está vencellado a un grave envelenamento sanguíneo, de feito mortal, producido pola mordedura dunha serpe’.

Eu non daba creto.

- ‘Pero que carallo estás a insinuar?’

- ‘Síntocho dicir, pero revisei toda a bibliografía e non hai dúbida ningunha; o principio activo destas píldoras é o único antídoto contra este veleno’.

- ‘Antídoto? Non sei que me dis…’

- ‘En realidade, a pastilla é un mero neutralizador. O envelenamento é mortal e irreversible por necesidade, non ten remedio nin cura. Síntoo moito, de verdade. O único que consegue a pastilla é neutralizar temporalmente os efectos; pero se estás corenta e oito horas sen tomala, a morte será inmediata e inevitable’.

A cafetería acendeu as luces. Eran as once da mañán e unhas nubes negras, en formación de batalla, despregaban as súas coortes polo ceo. A choiva negra anúnciase cunhas poucas gotas de avanzadilla, redondas, groseiras, que apenas mollan pero que, como todo o mundo sabe, son os heraldos do fin do mundo.

- ‘Non sei que facer’ -confeseille ao meu amigo- ‘ninguén na casa sabe nada deste tema; se cadra, este home non nos quixo alarmar, pero entendo que estamos no noso dereito de saber que pasa, non? Sobre todo, se todo ven pola picadura dunha serpe; que  vivimos no campo, por favor!’.

- ‘Por iso xa podes perder medo; esta serpe non vive aquí. Este home resultaría envelenado nunha viaxe que faría. Aquí non hai’.

A tensión acumulada derivou nun arrouto de riso.

- ‘Pero que me dis, se este home non saiu nunca ao extranxeiro’.

- ‘Escóitame’ -o meu amigo frunciu  o ceño- ‘iso é imposible. Aquí non hai destas serpes. Apenas hai algunas no sudeste asiático, aquí non sobrevivirían; se foi envelenado por unha picadura, debeu ser picado alá’.

Mirei pola xanela; un trono mouro escureceu a rúa. Imaxinei unha división acorazada de gotas comezando o descenso sobre a miña cabeza.

- ‘Se foi por unha picadura, dis? Pero hai outra forma de se envelenar?’

A primeira división tocou terra; nun inferno de bourido, un sólido lenzo de auga escura, un muro de choiva agresiva, violenta, cunha forza inusitada, en velocidade de fuxida, bateu nas rúas sen misericordia. O camareiro, seguindo alguna tradición peculiar, apagou o televisor, imposible de escoitar baixo aquela tolemia. A número cinco cumpriu entón outra das súas características máis coñecidas: cando o inferno de torboada era máis doente, cando os fíos de goteira armaban unha urdime completamente impenetrable, mesmo naquel momento dobrou a súa intensidade, a súa impertinencia, a súa vitalidade, e a choiva se convertiu en cadoiro nos tellados, en regatos nas rúas, baixo un bourido eterno e enxordecedor.

- ‘E non vos dixo nada do tema?’ -berroume o compañeiro.

- ‘Nada, de verdade; apenas dixo que eran pastillas para a memoria, así que…’.

A choiva pareceu relaxar a forza.

- ‘En realidade’ -concluiu meu amigo- ‘algo de razón ten; o día que a memoria lle enfraqueza, xa entón…’.

 

VII.

Algo de razón ten. Lembraba a frase aquela noite na galería, véndoo mollar o whisky coas gotas que pinguelexaban do tellado, coa súa cara de neno alumeada pola luz laranxa da rúa.

- ‘Esta choiva cheira a cogumelo’ -dixo.

A choiva noitébrega é quente e respectuosa. É a máis tímida das sete, tanto que as veces nin a vemos. Chega cando estamos a durmir, e apenas sabemos dela cando, a mañán siguiente, as rúas amencen molladas e hai un especial resplendor no aire. Aquela noite as gotas golpeaban a galería cunha mensaxe en morse, tic, tiric, recendo á noite, recendo a cousa que se agocha, que termina.

- ‘Esa pastilla, ou sexa, xa sei que…’ -din por amagar.

Miroume cun xesto peculiar; primeiro, se cadra, algo enfadado, máis tarde curioso…

- ‘Enterácheste?

Asentín coa cabeza. Sentou canda min e miroume de fito en fito.

- ‘E tes algo que me reprochar?’

Neguei coa cabeza; non entendín a pregunta.

- ‘Quero vivir, trátase apenas diso, sabes? Quérome erguer pola mañán e tomar a decisión de vivir, todos os días, todos os instantes. Quero que a miña vida sexa un xesto consciente, saber que vivo, saber que teño esperanza. Por iso tomo todos os días esta pastilla, para reinventarme da nada, para me relembrar a min mesmo e decidir vivir, mollarme os pés, esculcar as choivas, sentirme existente. Es moi novo, ti non o podes entender’.

Ergueuse e mirou pola xanela.

- ‘As veces, xa sabes, a alma vai morrendo dentro do corpo; non quero que me suceda. Quero ter a seguridade de marchar o día que xa non sexa eu, o día que non recorde o motivo de ser, o día que non me lembre’.

Quedamos calados os dous, escoitando o morse da choiva.

- ‘Por iso o fixen’ -dixo baixiño. 

- ‘Por iso fixeches o que?’ -preguntei, aparvado.

- ‘Acadar o veleno, que vai ser’.

 

VIII.

Foi nunha cea de Noiteboa, coma aquela outra na que compartíramos un pitillo baixo a choiva, cando o vin por derradeira vez. Nestas cerebracións que se van enchendo ano tras ano de xente nova, apenas teño con quen falar; aínda que me puxeron nunha cadeira ben afastada, aló polos postres puiden nadar entre turbulencias familiares para achegarme  a el.

- ‘Que tal?’ -pregunteille.

- ‘Ben, ben’ -contestoume sorrindo.

Mirou para min pero xuraría que non me viu. Volveu mirar o seu vaso de whisky.

- ‘Moita xente, non si? Os sobriños xa traen as parellas, isto está a cambiar’.

Asentiu, sorriu, pero non quitou a mirada do vaso. Unha migalla de agonía apareceume no estómago, amenazando con medrar.

- ‘Anímate, home. Lembras cando eu era un neno e ti me contabas tantas historias nestas ceas familiares? Estes rapaces de agora é moito o que non saben. Recordas? As sete choivas…’

Mirou entón para min, e daquela si que me viu; quixen ver de novo no esguello da súa mirada un relampo de seducción.

- ‘Anda, cóntame, como é a séptima choiva?’ -díxenlle-. ‘Aprendéchesme as seis primeiras… Recordas como é a séptima?’.

Pero os seus ollos retornaron ao vaso de whisky. Negando coa cabeza, contestoume coa súa voz de sempre:

- ‘Xa non lembro nada diso, meu rapaz’.

Dous días máis tarde apareceu morto na cama.

 

IX.

Subindo o cadaleito cara o camposanto comezou a chover. Unha choiva mortecina, outonal, meliflua...

Desleigada, abafante, mixiriqueira.

Insustancial e absurda, nin lixeira nin forte, sen sentido ningún.

Sen vento nin frío.

A séptima é a choiva das tardes de domingo.

Inmisericorde, interminable.

Apenas auga que cae…