Un día Branca foi ver a Xosé e
díxolle que marchaba a unha residencia porque non tiña ninguén que a cuidara.
Os fillos andaban no extranxeiro, non sabía nada deles, e unha xa era vella de
máis para vivir na soedade. Xosé pensou en lle dicir que ficara con el, pero
calou. Cincuenta anos atrás non se atrevera a darlle un bico e agora, pensou, xa
o tempo era pasado. Xosé estaba equivocado, pero que lle imos facer. Tamén el o
sabía.
O certo é que Branca, despois de
tantos anos desfiando as andrómenas de Penélope, esperaba que o Xosé se
atrevera a dar o paso e lle invitara a quedar; non o deu. Branca levouse unha
decepción, mais non unha sorpresa. Aínda así, non sexamos moi duros co vello.
Convivir amorosamente cun fracaso é un pracer de melancolía reservado a poucos.
Nas longas tardes chuviñentas o Xosé quencía o corazón coa saudade que se
inflixía a si mesmo; nada o acompañaba máis que o sentimento de ausencia. A
morriña non é máis que o masoquismo da intelixencia, unha nostalxia patolóxica
que enche todos os valeiros. E quen non entenda isto, peor para el.
Branca díxolle a Xosé que lle
termara do caserón onde vivía e deulle as chaves. Quería que o seu fogar se
mantivera en bó estado, que nunca se sabía o que traería o futuro. Xosé non
puxo problema; pasaría unha vez ao mes, ou se cadra máis ao miúdo, para vixiar
que todo estivera en orde. Despedíronse e nunca máis se viron. Dende aquel día
Xosé visitou a casa de Branca primeiro todas as semanas; logo cada tres días,
máis tarde a cotío. Entraba, revisaba as billas de auga, pasaba a vasoira,
regaba as prantas do salón e abría as guillotinas da galería para aledar un
pouco o ambiente depechado do caserón. Seis meses despois de se despedir,
Branca morreu na residencia.
Xa era demasiado tarde para
todo, pensou Xosé. Tivo algunas dúbidas, pero naquel trance, a súa incapacidade
de tomar decisións serviulle de ben, porque foi incapaz de decidir deixar de ir
pola casa; seguiría coidando dela ata que os herdeiros lle dixeran cousa. Pero
ninguén che chamou, así que Xosé continuou alindando as pantasmas da casa, días,
semanas, meses e anos…
Un día, asomado á galería
mentres esperaba que a brisa da tarde fixera a rolda de rigor polo andar do
caserón, Xosé reparou nunha muller que estaba na casa de enfrente. Pensaba que
aquela casa estaba abandoada, pero seica alguén da familia regresara da
emigración; a muller estaba no salón, dobrando manteis. A escea era sinxela,
pero estaba chea dunha intimidade que abafaba; Xosé quixo retirarse da xanela,
pero literalmente non puido; estaba chantado, inmóvil a mirada no corpo da
muller abaneando os brazos mentres domaba os brancos lenzos de fío. Ao día
seguinte, Xosé regresou á casa de Branca e subíu de contado á galería para abesourar
por entre as cortiñas algún relampo, algún sinal da veciña. De primeiras non a
viu, pero unha hora máis tarde a sombra da muller pasou polo ventanal do salón,
dirixiuse á habitación do lado e asomouse por detrás dos cristais do
dormitorio. A muller mirou para a rúa, desapareceu e abriu a xanela; na peza
descuberta, unha fermosa cama e un armario de madeira. A muller sentou na cama,
tomou uns zapatos e calzouse de vagar; logo abriu o armario, tomou un fular de
liño e mirando para un probable espello que ficaba fóra da vista de Xosé,
apañouse o fular deixando a cara envolvida en beleza. Unha epifanía doutro
tempo.
Xosé seguiu indo pola casa
deshabitada durante tres anos máis. Todos os días atendía á casa, mantíñaa en
estado de revista e sempre remataba no sofá da galería, horas e horas, coma o
único asistente dun teatro absurdo, cunha soa actriz que no escenario da súa
propia casa ía desenvolvendo a obra sen guión da súa vida. Xosé quedara
prendado por aquela muller, da que nunca quixo saber moito. Coñecía os seus
vestidos, os seus horarios, os seus costumes, pero máis nada.
Nunca preguntou por ela na vila, non fixo por coincidiren, non sabía nin lle
importaba o seu nome… Mais ben, prefería non o saber, porque sen nome aquela
muller seguiría a ser apenas un soño, un paradigma, un misterio, todas as mulleres do mundo vivían na casa de enfrente, todas son unha,
un delirio que remataría esnaquizado o día que alguén lle puxera nome e
apelidos a aquela aparición. Cando pensaba nela, Xosé chamábaa Branca. Lóxicamente,
sentíase culpable por aquela intromisión indigna, razón dabondo para continuar
con ela; a culpa reconfortáballe moito. Para o remate do segundo ano, Xosé deixou a
súa casa e marchou vivir para o caserón.
Cada día Xosé estaba máis canso.
Aínda así, erguíase de mañanciña para preparar a casa, acender o lume en
inverno e regar as prantas no verán. Pero costáballe moito moverse por entre as
habitacións…. Finalmente, un día de primavera Xosé encamiñouse de vagar á
galería e atopou ocupado o seu sillón. Un home alto estaba alí sentado, fitando
cara a casa da veciña, como tantas veces el mesmo fixera. O descoñecido xirou a
cabeza ao escoitar a Xosé quen, respirando con dificultade e superado pola
sorpresa, foise sentar noutro butacón que estaba no fondo.
O home mirouno cun xesto de
curiosidade. ‘¿Quén é vostede?’, preguntou. Xosé non estaba preparado para unha
pregunta semellante; encolleu os ombros. ‘¿Quen é a muller que vive enfrente?’
Xosé negou coa cabeza e enarcou as cellas. Un silencio con recendo a lareira
envolveuno todo. O home pasou a mirada pola galería, as portas, o teito, as
xanelas. Todo estaba novo, repintado do último verán. ‘¿Quería vostede a
Branca?’, preguntou o home. Xosé non tiña contestación; mirou cara fóra, á rúa
deserta, costáballe tanto respirar…
‘¿Foron felices?’ Xosé non sabía que dicir; tentou un susurro inaudible
e pechou os ollos.
A tardiña foi caendo; o home ergueuse
do sillón, procurou unha manta e arroupou a Xosé, que se quedara dormido na
butaca.
Kafka tiña razón. A vida é un
exame que únicamente aproba aquel que non sabe as respostas.
No hay comentarios:
Publicar un comentario