A casa

A casa dun morto ten algo de templo. Lois tiña as chaves do templo nalgún bolsillo e levoulle minuto e medio atopalas, baixo a choiva, diante do portal. A choiva diante da casa dun morto é silandeira e escura. Lois sacou do bolsillo un rebento de camelia que tomara no camposanto; estaba buscando outra cousa. A casa dun morto é coma a mesma morte: sempre nova e sempre vella ao mesmo tempo. Lois abriu a porta e viuna cunha mirada nova, estraña, perplexa, cos interrogantes pendurados nas paredes, esparexidos nas alfombras. Comprende que non é a súa mirada a que mudou,  que non é a súa saudade a que confunde os sentimentos; morto o dono, a casa é diferente. A casa recibíano cun ollar de esguello, intranquila, dura. Lois entrou na penumbra, sacou o chubasqueiro e ficou sen saber que facer, escoitando como a auga petaba na porta, mentres pinguelas roubadas da choiva esbaraban do seu corpo e mollaban o chan. Facía frío.

Seguindo un costume de anos e anos, anicouse nun recuncho a abriu a minúscula portiña que había tras do percheiro. Meteu a man, apalpou a chave de paso e, moi de vagar, abriuna. E a casa espertou; escoitou o primeira respiración da vivenda, mentres a auga asubiaba enchendo as arterias, escoitou o tremor sorprendido das tuberías de chumbo, o familiar murmurio do vello quentador de butano… Unha vez máis, a casa vencera a morte, pensou cun sorriso. Seguindo o mesmo rito, foi cara o cadro eléctrico a erguer o diferencial e traer a luz a aquela casa, coma se fora Deus. Para a súa sorpresa, a luz da casa non estaba cortada; premeu o interruptor e unha morna luz alumeou o vestíbulo de contado. Todo estaba coma a última vez, coma sempre. Pasou ao salón. Xa non hai nada na miña vida que estea coma sempre, deu en pensar, máis que esta casa. Pero a luz… Sacou o móbil e buscou o número do seu curmán. Sentouse no sofá de sempre, no mesmo sofá onde sentaba no colo do seu abó, que o acariñaba.

- ‘Que pasa, rapaz, que tal. Oe, moitas grazas por vir ao enterro; ao final, despisteime e non puiden despedirme de vós. Xa estou na casa’.

Pasou a man pola frente e recostouse. Non tardou moito en decatarse que era o mesmo xesto que lle vira facer ao seu abó anos atrás.

- ‘A casa está perfecta, si, e grazas por ter conta dela. Pero mira unha cousa, home, e que cando cheguei a electricidade non estaba cortada…’

No teito do salón, unha araña construía con solerma unha delicada arañeira. A casa estaba limpa dabondo e non pensaba rifar agora co curmán por pequenos detalles; a teima da luz si que lle amolaba…

- ‘Non, mira, a casa é vella; xa leva dous anos valeira, que non vive ningúen. O normal é cortar a luz, rapaz. Xa sabes como é isto; en calquer momento tes un cortocircuito, unha subida de tensión e a casa vaise ao carallo’.

Subida de tensión, soedade… É curioso como as persoas e as casas poden sofrir as mesmas doenzas.

- ‘Iso non pode ser, non cho admito. Que miña nai che dixo de non cortares a luz? Non cho creo. Con non facerlle caso, xa estaba... Mira, miña nai marchou de aquí cara a residencia, e ela sabía de certo que non voltaría nunca. Para que ía manter a luz da casa? Non me veñas con parvadas’.

Por instinto, revisou coa mirada todos os enchufes do salón. O único ocupado servía ao televisor, apagado.

- ‘Veño de entrar agora na casa, querido. Todo estaba apagado. Non ten sentido ningún o que me estás a dicir. Repítocho: miña nai sabía que non regresaría. Agora, se o que pasou é que esqueciches, oe, non pasa nada, dimo e xa está, pero é moito tempo…’.

Lois ergueuse do sofá e respirou con impaciencia. Camiñou de novo cara o vestíbulo e acendeu a luz das escaleiras do sobrado. Mirou para o alto e empezou a subir.

- ‘Non, que non te moleste o que che digo. Retíroo, de verdade, síntoo, non, non quería… Foi un mal entendimento, xa está. Pois non o sería!; se me dis que cho dixo, créocho, hala, xa está. Non me fagas caso, por favor, que veño de dar terra á miña nai. Bicos, chao’. 

No sobrado, entrou na súa habitación de mozo, conservada coma un estrafalario diorama do pasado. Nada, nada cambiara. Deitouse na cama e pechou os ollos, adoecido pola señardade que lle sobardaba non tanto por lembrar a mocidade perdida, senón máis ben por comprobar de que maneira a esquecera por completo; como esquecera o renxer da cama, co seu cabeceiro de nogueira; como esquecera a vella cadeira, a xanela verde sen marco, o teito de madeira; como esquecera, por Deus bendito, o inefable feitío do pomo, do pomo da porta do armario da habitación da casa do pobo de seu.

Se cadra, ficando así quediño, viríanlle ao maxín os recordos. Respirou. Un lene recendo a mazá tabardilla tróuxolle a imaxe da súa nai gardando a roupa pranchada nos caixóns. O ecoar das pingas caendo dunha billa lembroulle a frialdade do baño, coa bañeira con patas en gadoupas, brancas e esmaltadas.

Daquela, escoitou o ruido.

Comezou de súpeto; Lois abriu os ollos alarmado. Na casa non había ninguén. Endereitouse; o ruido viña do andar inferior, se cadra da cociña. Escoitou uns pequenos estalos que derivaron ao cabo nunha cadencia xorda, de tensión eléctrica, que quixo recoñecer. Era a neveira. Xa máis calmo, volveuse deitar na cama. Si, tamén aquel son lle traía vellas lembranzas, dos iogures da casa, das bolsas de leite fresco que a cotío traía a veciña. Baixo a perna notou o perfil do móbil. Lois pensou de novo no seu curmán, e decidiu chamalo para se disculpar pola andrómena aquela.

Entón, nun relampo, caeu na conta da neveira. Non había nada enchufado na casa, agás a neveira. Se a súa nai lle dixera ao seu sobriño que, por favor, non quitara a luz de casa, a razón tiña que estar na neveira. Un fondo sentimento de agonía empezoulle a medrar no peito. Durante dous anos aquela casa permanecera conectada á rede eléctrica soamente para manter en funcionamento o frigorífico. Non tiña sentido. A súa nai sabía que non había retorno posible e que, de haber alguén que regresara, non sería ela senón máis ben o seu fillo, no seu camiño baixando do camposanto. Por que pedira que non cortaran a luz?

Ergueu da cama. Saiu da habitación e comezou a baixar as escaleiras, seguindo o murmurio monocorde que lle chamaba. Entrou na cociña e dubidou por un intre, arrepiado. Sen acender a luz, foi cara a neveira e abriuna. Estaba completamente valeira, non sendo por unha fermosa botella negra co relevo aburatado no estante central. Unha Palmes d’Or da adega de Nicolas Feuillatte. Unha botella de champán.

A luz da neveira recortaba na parede oposta da cociña a silueta alongada de Lois, que se tapaba a boca para non chorar.